Waarom val ik niet af ondanks gezond eten? 7 oorzaken uitgelegd

Waarom val je niet af ondanks gezond eten?

Gezond eten is ontzettend belangrijk voor je gezondheid, je energie en je hormonen. Maar gezond eten betekent niet automatisch dat je ook afvalt. Gewichtsverlies wordt namelijk door veel meer factoren beïnvloed dan alleen de kwaliteit van je voeding. Ook je totale energie-inname, stress, slaap, hormonen, bloedsuiker en eerdere dieetgeschiedenis kunnen bepalen of afvallen lukt. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de vraag: “Eet ik gezond?”

Wat ik in de praktijk vaak zie

In mijn praktijk ontmoet ik regelmatig vrouwen die bijna verontschuldigend tegenover mij zitten.

“Wilma, ik eet écht gezond.”

En eerlijk gezegd geloof ik ze meestal meteen.

Ze eten veel groente.

Koken vers.

Snoepen nauwelijks.

En proberen bewust met hun voeding om te gaan.

Toch lukt afvallen niet.

Wanneer we samen verder kijken, blijkt voeding vaak maar één onderdeel van het verhaal te zijn.

Er spelen ook andere factoren mee.

Stress.

Slecht slapen.

Hormonale veranderingen.

Jarenlang lijnen.

Of simpelweg porties die ongemerkt groter zijn geworden.

Dat is voor veel vrouwen een enorme opluchting.

Niet omdat het probleem ineens verdwenen is.

Maar omdat ze eindelijk begrijpen waarom gezond eten alleen soms niet voldoende is.

Gezond eten betekent niet automatisch afvallen

Veel vrouwen denken:

“Als ik gezond eet, moet ik toch afvallen?”

Dat klinkt logisch.

En gezonde voeding is ook ontzettend belangrijk.

Voor je gezondheid.

Voor je energie.

Voor je darmen.

Voor je hormonen.

Maar gezond eten en afvallen zijn niet precies hetzelfde.

Je kunt namelijk heel gezond eten en tóch niet afvallen.

Niet omdat je iets verkeerd doet.

Maar omdat meerdere factoren invloed hebben op hoe jouw lichaam met voeding omgaat.

Denk bijvoorbeeld aan:

• hoeveel je daadwerkelijk eet
• hoe actief je bent
• hoeveel stress je ervaart
• hoe goed je slaapt
• of je bloedsuiker stabiel blijft
• hoe je hormonen functioneren

Juist daarom kijk ik in mijn praktijk altijd naar het totaalplaatje.

1. Je eet ongemerkt meer calorieën dan je denkt

Dit is misschien wel de meest voorkomende oorzaak.

En nee, dat betekent niet dat je ongezond eet.

Sterker nog.

Juist vrouwen die heel bewust met voeding bezig zijn, lopen hier regelmatig tegenaan.

Ze kiezen bijvoorbeeld voor:

• noten
• avocado
• pindakaas
• smoothies
• granola
• gezonde repen

Allemaal voedzame producten.

Maar ook producten die behoorlijk veel energie bevatten.

Een handje noten voelt onschuldig.

Een extra lepel pindakaas lijkt weinig verschil te maken.

En een smoothie voelt vaak als een gezonde keuze.

Toch kunnen juist die kleine extra’s ervoor zorgen dat je ongemerkt meer calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt.

Dat betekent niet dat je deze producten nooit meer mag eten.

Wel dat gezond en caloriearm niet hetzelfde zijn.

Ook gezonde voeding draagt bij aan je totale energie-inname.

2. Gezonde alternatieven zijn niet altijd een lichtere keuze

Steeds meer producten krijgen een gezond imago.

Ze bevatten geen geraffineerde suiker.

Zijn biologisch.

Of bestaan uit natuurlijke ingrediënten.

Dat klinkt aantrekkelijk.

Maar dat betekent niet automatisch dat ze weinig calorieën bevatten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• bananenbrood
• dadelrepen
• energieballetjes
• notenpasta
• producten met kokosolie
• amandelmeel

Vaak bevatten deze producten veel gezonde voedingsstoffen.

Maar ook behoorlijk veel energie.

Daardoor ontstaat soms een vals gevoel van veiligheid.

“Dit is gezond, dus hier kan ik best wat meer van nemen.”

Juist daar gaat het regelmatig mis.

Je lichaam maakt namelijk geen onderscheid tussen een calorie uit een gezonde snack of uit een koekje.

Wanneer je structureel meer energie binnenkrijgt dan je verbruikt, wordt afvallen lastig.

Ook wanneer die voeding heel gezond is.

3. Je onderschat ongemerkt je portiegroottes

Hier betrap ik mezelf soms ook nog op.

Want eerlijk…

Wie weegt zijn havermout nog af nadat hij dat maandenlang heeft gedaan?

Wie telt precies hoeveel noten er in een schaaltje zitten?

De meeste mensen niet.

En dat is heel begrijpelijk.

Toch zie ik in de praktijk dat juist hier vaak kleine verschillen ontstaan.

Nog een schepje havermout.

Nog wat extra rijst.

Nog een handje noten.

Nog een beetje olijfolie tijdens het koken.

Op één dag lijkt dat nauwelijks iets uit te maken.

Maar over weken en maanden kunnen die kleine extra’s het verschil maken tussen op gewicht blijven en langzaam afvallen.

Dat betekent niet dat je alles moet gaan afwegen.

Wel dat het soms helpt om weer even bewust naar je porties te kijken.

Juist wanneer je gezond eet, maar merkt dat de weegschaal al lange tijd niet meer beweegt.

4. Jarenlang diëten kan het afvallen moeilijker maken

Dit punt verrast veel vrouwen.

Vooral vrouwen die al jarenlang bezig zijn met afvallen.

Misschien herken je dit.

Je hebt in de loop der jaren verschillende diëten geprobeerd.

Je hebt calorieën geteld.

Koolhydraten geschrapt.

Maaltijden overgeslagen.

Of jezelf wekenlang van alles ontzegd.

In het begin werkte dat misschien.

Maar na verloop van tijd leek het steeds minder effect te hebben.

Dat is niet vreemd.

Wanneer je jarenlang streng dieet of regelmatig afvalt en weer aankomt, past je lichaam zich aan. Je lichaam probeert zo zuinig mogelijk met energie om te gaan.

Dat betekent niet dat je stofwisseling “kapot” is.

Wel dat je lichaam zich probeert te beschermen.

Juist daarom zie ik in mijn praktijk vaak dat nóg minder eten uiteindelijk niet de oplossing is.

Veel belangrijker is het om weer een eetpatroon op te bouwen dat je lichaam voedt én dat je jarenlang kunt volhouden.

5. Stress heeft vaak meer invloed dan je denkt

Wanneer ik vrouwen vraag waarom afvallen niet lukt, beginnen ze meestal over voeding.

Bijna niemand begint over stress.

Terwijl stress misschien wel één van de meest onderschatte oorzaken is.

Veel mensen denken bij stress aan een drukke baan of een volle agenda.

Maar stress is veel meer dan dat.

Stress is ook:

• altijd voor anderen zorgen
• slecht slapen
• weinig tijd voor jezelf
• voortdurend het gevoel hebben dat je “aan” staat
• nooit echt kunnen ontspannen

Wanneer je lichaam langdurig onder spanning staat, kan dat invloed hebben op onder andere:

• je eetlust
• je energieniveau
• je slaap
• je hormonen
• de manier waarop je lichaam met energie omgaat

Daarnaast merk je vaak dat je sneller behoefte krijgt aan chocolade, koekjes of andere snelle energie.

Dat heeft niets te maken met een gebrek aan discipline.

Het is een reactie van je lichaam op langdurige belasting.

Herken je dit? Lees dan ook mijn artikel Kan stress ervoor zorgen dat afvallen niet lukt? Dit is hoe het werkt.

6. Slecht slapen kan gezond eten volledig saboteren

Veel vrouwen besteden veel aandacht aan hun voeding.

Maar vergeten hoeveel invloed slaap heeft.

Na een slechte nacht gebeurt er namelijk veel meer dan alleen vermoeid wakker worden.

Misschien herken je dit.

Je hebt slecht geslapen.

De volgende ochtend heb je minder energie.

Je hebt meer trek.

Je krijgt sneller zin in zoet.

En aan het einde van de dag is de verleiding om iets makkelijks te pakken veel groter.

Dat is heel begrijpelijk.

Wanneer je onvoldoende slaapt, wordt het moeilijker om gezonde gewoontes vol te houden.

Daarom zie ik slaap niet als een los onderdeel van een gezonde leefstijl, maar als één van de belangrijkste pijlers voor een gezond lichaam.

Merk je dat je vaak slecht slaapt, moeilijk inslaapt of vermoeid wakker wordt? Lees dan ook mijn artikel Slecht slapen? Zo raken je hormonen uit balans (en herstel je ze).

7. Onderliggende factoren kunnen meespelen

Soms doe je echt ontzettend veel goed.

Je eet gezond.

Je beweegt regelmatig.

Je slaapt redelijk.

En toch blijft het resultaat uit.

Dan is het verstandig om verder te kijken.

In mijn praktijk zie ik regelmatig dat er meerdere factoren tegelijk meespelen.

Bijvoorbeeld:

• een instabiele bloedsuiker
• insulineresistentie
• hormonale veranderingen
• langdurige stress
• een vervette lever
• jarenlang lijnen

Dat betekent niet dat je lichaam “kapot” is.

Wel dat er processen kunnen spelen die het afvallen moeilijker maken.

Heb je bijvoorbeeld vaak last van energiedips, veel trek in zoet of blijft vooral buikvet hardnekkig zitten? Dan kan het zinvol zijn om verder te kijken naar je bloedsuiker.

Lees ook mijn artikel Insulineresistentie en afvallen: waarom lukt het niet?

Merk je daarnaast klachten zoals vermoeidheid, stemmingswisselingen, een onregelmatige menstruatie of slecht slapen? Dan kunnen ook je hormonen een rol spelen.

Lees dan ook mijn uitgebreide artikel Hormonen uit balans: 18 symptomen bij vrouwen + wat je eraan kunt doen.

Wanneer je merkt dat vooral buikvet moeilijk verdwijnt, raad ik je ook aan mijn artikel Afvallen op je buik: waarom buikvet zo hardnekkig is (en wat wél werkt) te lezen.

En heb je daarnaast overgewicht in combinatie met verhoogde leverwaarden of een vermoeden van leververvetting? Dan kan ook mijn artikel Leververvetting en afvallen: waarom een vervette lever gewichtsverlies kan bemoeilijken waardevol zijn.

Wat kun je doen als je niet afvalt ondanks gezond eten?

Misschien is dit wel het belangrijkste inzicht uit dit hele artikel.

Stop met alleen kijken naar gezond of ongezond.

Kijk naar het totaalplaatje.

Vraag jezelf bijvoorbeeld af:

• slaap ik voldoende?
• ervaar ik veel stress?
• eet ik misschien meer dan ik denk?
• beweeg ik dagelijks voldoende?
• heb ik jarenlang gelijnd?
• spelen hormonen of mijn bloedsuiker misschien een rol?

Vaak zit de oplossing niet in nóg strenger eten.

Maar juist in beter begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft.

Focus daarom op:

• volwaardige, zo min mogelijk bewerkte voeding
• veel groente en fruit
• voldoende eiwitten
• regelmaat in je eetpatroon
• een goede nachtrust
• dagelijks bewegen
• voldoende ontspanning
• realistische verwachtingen

Juist kleine veranderingen die je jarenlang kunt volhouden maken uiteindelijk het grootste verschil.

Ook het Voedingscentrum benadrukt dat gezond eten belangrijk is voor je gezondheid, maar dat een gezond gewicht afhankelijk is van meerdere factoren, zoals je totale voedingspatroon, beweging en leefstijl. Gezond eten vormt dus de basis, maar is niet de enige sleutel tot gewichtsverlies.

Wil je een praktisch stappenplan waarmee je direct aan de slag kunt? Lees dan ook mijn artikel Wat te doen als afvallen niet lukt? 8 stappen die wél werken.

Conclusie: gezond eten is belangrijk, maar niet altijd genoeg

Wanneer je gezond eet, verwacht je eigenlijk dat de kilo’s vanzelf verdwijnen.

Logisch.

Toch werkt ons lichaam niet altijd zo eenvoudig.

In mijn praktijk zie ik regelmatig vrouwen die ontzettend hun best doen.

Ze koken vers.

Eten veel groente.

Snoepen nauwelijks.

En toch lukt afvallen niet.

Vaak komt dat niet doordat ze iets verkeerd doen, maar doordat meerdere factoren tegelijk invloed hebben op hun lichaam.

Denk aan:

• stress
• slecht slapen
• hormonale veranderingen
• een verstoorde bloedsuiker
• jarenlang diëten
• ongemerkt te grote porties

Juist daarom geloof ik niet in een standaard dieet dat voor iedereen werkt.

Wanneer je begrijpt waarom jouw lichaam moeite heeft met afvallen, wordt het veel makkelijker om keuzes te maken die echt bij jou passen.

Wil je ontdekken welke factoren nog meer een rol kunnen spelen? Lees dan ook mijn uitgebreide artikel Afvallen lukt niet? 10 oorzaken waarom je niet afvalt. Daar leg ik uit hoe verschillende oorzaken elkaar beïnvloeden en waarom afvallen vaak om veel meer draait dan alleen gezond eten.